Pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce powstanie w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Ze względu na fakt, że jest przełomowy projekt Polska mierzy się z wyzwaniami typowymi dla krajów dopiero rozwijających energetykę jądrową. Ale robi to z konsekwencją i sukcesami. Warto tutaj wspomnieć o wydanej w grudniu 2025 roku pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej dotyczącej mechanizmów wsparcia pomocy publicznej, która jest bardzo istotna decydującej o zabezpieczeniu finansowania projektu. Decyzja została wypracowana w bardzo szybkim czasie, przy pełnym zaangażowaniu polskich władz, szczególnie Pełnomocnika ds. strategicznej infrastruktury energetycznej oraz inwestora - spółki Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ). Ta decyzja otwiera drogę do podpisania kluczowego kontraktu EPC (Engineering, Procurement and Construction), który awansuje inwestycję z etapu projektu do etapu realizacji.
Status projektu
Obecnie zarówno inwestor, PEJ, jak i amerykańskie konsorcjum Westinghouse-Bechtel negocjują warunki kontraktu wykonawczego EPC, który jest kluczowy dla dalszej realizacji inwestycji. Równolegle kontynuowane są szczegółowe prace projektowo-inżynieryjne w ramach Umowy EDA+ (Engineering Development Agreement) oraz przygotowywane zamówienia elementów o długim cyklu produkcyjnym (LLI – Long Lead Items). Pierwszymi zamówionymi LLI są turbiny i generatory od Arabelle Solutions, które zostały wybrane przez Konsorcjum i zatwierdzone przez PEJ. Czekają na zamówienie również główne moduły reaktora AP1000 dla polskiego projektu.
Pozwolenia i zezwolenia
Urząd Dozoru Technicznego (UDT) jest w trakcie zatwierdzania dokumentacji technicznej dla urządzeń reaktora AP1000. Z kolei PEJ we współpracy z Westinghouse przygotowują wniosek do Państwowej Agencji Atomistyki (PAA) na wydanie zezwolenia na budowę obiektu jądrowego. PPA odpowiada za wydanie zezwolenia na rozpoczęcie zasadniczych prac budowlanych, w tym wylanie pierwszego betonu, które w przypadku pierwszego reaktora ma nastąpić w 2028 roku.
Local content
Równolegle przedstawiciele polskiego rządu i spółek skarbu państwa, w tym PEJ, realizują działania związane z wypracowaniem jednoznacznej definicji "komponentu krajowego" na potrzeby strategicznych inwestycji infrastrukturalnych. To także jeden z kluczowych tematów będących przedmiotem dyskusji między PEJ a amerykańskim konsorcjum. Szacowana wartość inwestycji to ponad 190 mld zł. Dlatego dla polskich władz kluczowe jest zbudowanie łańcucha lokalnych dostawców i maksymalizacja udziału polskich firm w projekcie.
Stabilny rozwój w niestabilnych czasach. Atomowe korzyści dla Polski
Polska jest dzisiaj dwudziestą gospodarką świata. W Unii Europejskiej zajmuje piąte miejsce i jest najszybciej rozwijającym się krajem członkowskim. Jednak do dalszego wzrostu potrzebuje inwestycji w nowe technologie oraz dużych i stabilnych źródeł mocy, które będą w stanie zaspokoić rosnący popyt na energię elektryczną. Siłą napędową polskiej gospodarki ma być energetyka jądrowa. Stawiając na atom Polska nie tylko utrzyma konkurencyjność gospodarki, ale osiągnie również ambitne cele klimatyczne.
Pierwsza elektrownia jądrowa powstanie w gminie Choczewo na Pomorzu. Jej budowa to największa inwestycja w historii Polski, kluczowa także w kontekście budowania jej niezależności energetycznej. Jako stabilne i niskoemisyjne źródło energii elektrownia ta wesprze realizację długoterminowych celów klimatycznych, a także będzie impulsem do rozwoju gospodarczego Pomorza, które zaczyna wyrastać na kluczowy ośrodek energetyczny kraju.
Źródło czystej energii dla pokoleń
Elektrownia, która powstanie w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino będzie wyposażona w trzy reaktory AP1000, o łącznej mocy 3750 MWe. To wystarczy, aby zagwarantować stabilne dostawy czystej energii do ponad 2 mln gospodarstw domowych w Polsce i zredukować emisje CO2 polskiego sektora energetycznego o 39%. Pierwsza polska elektrownia jądrowa będzie zdolna wyprodukować ponad 32,0 TWh energii rocznie (obecnie polskie zapotrzebowanie na energie waha się w granicach 170 TWh, czyli elektrownia byłaby w stanie pokryć 15% tych potrzeb).
Silnik polskiej gospodarki
Realizacja inwestycji jądrowej ożywi także rozwój kadr. Pracę w szczycie projektu znajdzie ok. 10 tys. osób na samej budowie, nie licząc pośredniego zatrudnienia. To szansa dla szkół technicznych, uniwersytetów oraz politechnik, poprzez ich otwarcie na nowoczesne kształcenia kadr dla przemysłu jądrowego w Polsce i na świecie. Westinghouse od lat organizuje stypendia dla polskich studentów w USA, ich poziom jest wysoko oceniany przez naszych ekspertów i większość znajduje zatrudnienie w naszej firmie po ukończeniu studiów.
Lokalny łańcuch dostaw
Budowa pierwszej elektrowni jądrowej to olbrzymia szansa dla krajowego przemysłu. Firmy, które sprawdzą się w tym projekcie, mogą stać się częścią globalnego łańcucha dostawców Westinghouse i wspierać inwestycje na całym świecie. Obecne Westinghouse współpracuje z polskimi firmami, w tym z producentami konstrukcji stalowych, przeprowadzając je przez wieloetapowy proces wdrażania standardów jakości QA-1. Już 6 polskich firm awansowało do wzięcia udziału w kolejnych etapach tego procesu. Westhinghouse Polska zatrudnia obecnie ponad 450 pracowników i od blisko 5 lat buduje wspólnie z polskimi interesariuszami projektu fundamenty ekosystemu dla przemysłu jądrowego.
