1 lipca 2026 roku przedstawiciele mediów, Polskich Elektrowni Jądrowych (PEJ) oraz Westinghouse Polska wzięli udział w wizycie studyjnej w zakładzie produkcyjnym firmy ZBUD w Dąbrowie Tarnowskiej. Była to doskonała okazja, by zobaczyć, jak polski przemysł integruje się z globalnym łańcuchem dostaw dla reaktorów AP1000®. ZBUD jest siódmym polskim przedsiębiorstwem, które przygotowuje się do uzyskania międzynarodowego standardu jakości ASME NQA-1, co otwiera przed firmą drzwi do realizacji najbardziej odpowiedzialnych zadań w sektorze energetyki jądrowej w Polsce i za granicą.
Local content w praktyce: wizyta studyjna w ZBUD
Jednodniowa wizyta w Dąbrowie Tarnowskiej zgromadziła grupę czołowych polskich dziennikarzy reprezentujących kluczowe media opiniotwórcze, branżowe oraz lokalne (m.in. PAP, Polityka Insight, XYZ, WNP, Rynek Infrastruktury oraz Gazetę Krakowską). Uczestnicy mogli ocenić potencjał i dojrzałość technologiczną firmy.
Działający nieprzerwanie od 1985 r. ZBUD to unikalny na polską skalę producent specjalistycznych urządzeń dźwignicowych i suwnic. Firma realizuje cały proces wytwórczy we własnym zakresie – od prac projektowych i inżynieryjnych, przez obróbkę materiałów, produkcję konstrukcji stalowych, montaż, aż po instalację zaawansowanych systemów elektrycznych i elektronicznych. Do najważniejszych realizacji firmy zaliczają się m.in. specjalistyczne urządzenia dźwignicowe dla największych polskich elektrowni, elektrociepłowni, Zakładów Azotowych w Puławach i Polskich Zakładów Lotniczych Mielec. Przedsiębiorstwo zatrudnia ponad 450 pracowników i dysponuje zapleczem produkcyjnym o łącznej powierzchni ponad 45 000 m².
Podczas wizyty poruszono kwestie wdrożenia standardu obowiązującego dla dostawców sektora jądrowego oraz potencjalnych zamówień, na jakie może liczyć przedsiębiorstwo z Dąbrowy Tarnowskiej po uzyskaniu takiego standardu. Goście zostali oprowadzeni po zakładzie i mieli możliwość obserwować jego trwającą rozbudowę i modernizację. ZBUD realizuje szeroko zakrojony program inwestycji o wartości ponad 47 mln zł, zaplanowany na lata 2025–2027. W jego ramach powstaje m.in. nowa, specjalistyczna hala produkcyjna przystosowana do budowy suwnicy typu Polar Crane, która stanowi część „wyspy jądrowej” wykorzystywaną do transportu najcięższych komponentów bloku jądrowego. Zbudowanie takiego dźwigu od podstaw, od momentu pozyskania surowca, zajmuje około dwóch lat. ZBUD inwestuje również w rozwój kompetencji, dlatego w ramach spółki powstanie specjalny zespół przeszkolony do realizacji zamówień dla sektora jądrowego.
Standard jakości ASME NQA-1
Udział polskich przedsiębiorstw w budowie pierwszej elektrowni jądrowej w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu wymaga dostosowania procesów produkcyjnych do wymagających standardów jakości. Dla dostawców komponentów „wyspy jądrowej” kluczowym wymaganiem jest międzynarodowa norma ASME NQA-1 (Nuclear Quality Assurance-1).
ZBUD rozpoczął proces kwalifikacji do tego standardu w marcu 2026 roku, stając się siódmym polskim przedsiębiorstwem współpracującym w tym zakresie bezpośrednio z Westinghouse. Do pozostałej szóstki polskich firm ubiegających się o standard NQA-1 zalicza się Famak, ZKS Ferrum, Energomontaż-Północ Gdynia, Mostostal Siedlce, Mostostal Kielce i Mostostal Kraków.
Wdrożenie NQA-1 to proces wieloetapowy, wymagający czasu i ścisłej weryfikacji każdego aspektu działalności operacyjnej – od audytów systemów jakości po produkcję próbnych modeli i makiet. 
Westinghouse zapewnia polskiemu partnerowi stałe, bezpośrednie wsparcie merytoryczne i inżynieryjne na każdym z tych etapów. Sukces w tym procesie pozwoli firmie ZBUD ubiegać się o kontrakty na dostawę kluczowych komponentów dla sektora jądrowego.
– Z punktu widzenia dostawców wsparcie PEJ i Westinghouse'a już na samym początku ubiegania się o standard jest bardzo potrzebne. Samodzielnie przejście całej procedury zajęłoby nam z pewnością znacznie więcej czasu. Dzięki współpracy z pozostałymi polskimi firmami, które idą tą ścieżką, możemy uczyć się od siebie nawzajem i korzystać z ich doświadczeń. Na koniec ważne jest jeszcze to, aby ten pierwszy atomowy kontrakt ostatecznie pozyskać. Mam nadzieję, że państwo będzie wspierało polskie firmy w walce o zlecenia - mówi Andrzej Wilk, Wiceprezes Zarządu firmy ZBUD.
Polska regionalnym hubem technologii AP1000®
Budowa krajowego łańcucha dostaw (local content) stanowi fundament strategii Westinghouse w Polsce. Deklarowanym celem długofalowej współpracy jest osiągnięcie poziomu 40–50% udziału krajowych dostawców w realizacji projektu jądrowego.
Przykłady firm takich jak ZBUD pokazują, że polskie przedsiębiorstwa nie tylko posiadają silne kompetencje wyjściowe, ale są też gotowe na głęboką modernizację i inwestycje, aby sprostać nowym wymaganiom jakościowym. Doświadczenie zdobyte przy wdrożeniu ASME NQA-1 otworzy przed polskimi firmami unikalną szansę na dalszą ekspansję za granicą.
Partnerzy Westinghouse, którzy pomyślnie wdrożą NQA-1, zostaną włączeni do globalnej bazy dostawców koncernu. Oznacza to możliwość ubiegania się o zamówienia przy realizacji kolejnych projektów AP1000® planowanych w innych krajach europejskich, takich jak Ukraina czy Bułgaria. W ten sposób Polska zyskuje realny potencjał, by stać się regionalnym hubem kompetencyjnym i produkcyjnym dla technologii jądrowych w Europie Środkowo-Wschodniej.
Wizyta studyjna w zakładzie ZBUD w Dąbrowie Tarnowskiej potwierdziła, że polski program jądrowy sprawnie przechodzi z fazy planowania strategicznego do realizacji. Polski biznes dostrzega w atomie nie tylko wyzwanie technologiczne, ale przede wszystkim szansę na skokowy rozwój kompetencji i pozycji na rynkach międzynarodowych.
fot. ZBUD
